Vì sao 54% doanh nghiệp nhỏ tại Úc cho rằng AI không liên quan đến mình

Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ cho rằng AI không liên quan đến công việc của mình. Số liệu khảo sát mới nhất cho thấy nhận định này có cơ sở hơn nhiều so với những gì quảng cáo về AI vẫn nói.

Trong số các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Úc chưa ứng dụng AI, 54% cho rằng AI “không liên quan đến hoạt động kinh doanh”. Số liệu này đến từ khảo sát SME AI Pulse của National AI Centre, thực hiện từ tháng 12/2025 đến tháng 2/2026.

Chỉ 19% doanh nghiệp chưa ứng dụng cho biết họ không biết cách sử dụng AI. Nhiều doanh nghiệp đã tìm hiểu về AI nhưng chưa thấy AI giúp được gì trong công việc thực tế. Phản ứng này là dễ hiểu.

Vấn đề chỉ nảy sinh khi doanh nghiệp coi đó là kết luận cuối cùng về AI, trong khi thực chất đó là nhận xét về cách AI được giới thiệu.

Các số liệu này cho thấy phần lớn doanh nghiệp không từ chối công nghệ. Họ chỉ chưa được chỉ ra AI có thể giúp gì trong công việc hằng ngày.

Nguồn: National AI Centre, SME AI Pulse (Fifth Quadrant), tháng 12/2025 – tháng 2/2026.

“Không liên quan” thường xuất phát từ cách AI được giới thiệu

Tự động hoá bằng AI thực chất đơn giản hơn nhiều so với cách người ta thường nói.

Trên thực tế, đó là việc ứng dụng AI vào một bước cụ thể trong quy trình kinh doanh: phân loại thông tin, soạn thảo phản hồi, trích xuất dữ liệu hoặc điều phối yêu cầu, trong khi nhân viên vẫn chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng.

Khó khăn là AI thường được quảng bá bằng những khả năng chung chung như viết, tóm tắt, phân tích, phân loại. Chủ doanh nghiệp phải tự tìm xem những khả năng đó áp dụng được vào đâu trong công việc hiện tại.

Chẳng hạn, một doanh nghiệp sửa ống nước có 18 nhân viên sẽ phải tự rà soát hàng chục đầu việc mỗi tuần để tìm xem AI giúp được việc nào. Phần lớn chủ doanh nghiệp không có thời gian làm việc này, nên “không liên quan” trở thành câu trả lời dễ hiểu.

Số doanh nghiệp gặp tình trạng này không hề nhỏ. Tính đến ngày 30/06/2026, Úc có 2.814.778 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó 232.912 doanh nghiệp có 5–19 nhân sự và 68.325 doanh nghiệp có 20–199 nhân sự (Cục Thống kê Úc). Doanh nghiệp dưới 20 nhân sự chiếm 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước (ASBFEO), tương đương khoảng 300.000 doanh nghiệp có thuê nhân công. Mỗi doanh nghiệp có quy trình riêng, nên một lời giới thiệu chung chung kiểu “AI biết viết” khó thuyết phục được ai.

Xem cách Holdrix tìm hiểu quy trình của khách hàng

Doanh nghiệp đang thực sự dùng AI vào việc gì?

Những ứng dụng đang phổ biến nhất cũng là những ứng dụng dễ hiểu nhất. Trong số SME đang dùng AI, 54% dùng để tạo nội dung, 54% để phân tích dữ liệu và 48% cho an ninh mạng, phát hiện mối đe doạ.

Các ứng dụng này chạy song song với quy trình hiện có mà không đòi hỏi thay đổi lớn. Giá trị lớn hơn chỉ đến khi AI được kết nối vào một quy trình cụ thể, thay vì dùng như một công cụ riêng lẻ. Muốn vậy, doanh nghiệp cần bắt đầu từ quy trình.

Nguồn: National AI Centre, SME AI Pulse (Fifth Quadrant), tháng 2/2026.

Bắt đầu từ quy trình, không phải từ công cụ

Trước khi tìm hiểu các sản phẩm AI, hãy xem xét quy trình. Doanh nghiệp nên đặt ra bốn câu hỏi.

1. Bước nào tốn nhiều thời gian nhất nhưng cần ít phán đoán nhất?

Hãy tìm những việc lặp đi lặp lại như lập báo giá, chuyển thông tin giữa các hệ thống, theo dõi hoá đơn, xếp ca hoặc phân loại yêu cầu. Nếu quy trình có thể giải thích rõ cho một nhân viên mới trong năm phút, đó có thể là quy trình đáng xem xét.

2. Quy trình tạo ra kết quả gì, và ai kiểm tra kết quả đó?

Xác định đầu ra và người chịu trách nhiệm rà soát. Bước kiểm tra của nhân viên đặc biệt quan trọng khi kết quả đến tay khách hàng, liên quan đến tiền hoặc ảnh hưởng tới một quyết định kinh doanh quan trọng.

3. Điều gì xảy ra nếu hệ thống làm sai?

Một tệp nội bộ bị phân loại nhầm có thể dễ dàng sửa lại. Một báo giá sai gửi tới khách hàng lại có hệ quả hoàn toàn khác. Hãy bắt đầu với những quy trình mà sai sót có thể kiểm soát và dễ rà soát.

4. Sau khi triển khai, ai sở hữu hệ thống?

Doanh nghiệp cần sở hữu tài khoản, thông tin đăng nhập, tài liệu và các tài nguyên mã nguồn liên quan, chứ không phải đơn vị đã xây dựng hệ thống. Hãy đưa điều này thành điều kiện hợp tác ngay từ đầu, thay vì một yêu cầu đặt ra ở giai đoạn cuối.

Trả lời lần lượt các câu hỏi này, doanh nghiệp thường sẽ đi đến một trong hai kết quả: xác định được một quy trình cụ thể đáng đầu tư, hoặc khẳng định rằng hiện chưa có gì đáng tự động hoá. Cả hai kết quả đều có giá trị.

Xem dịch vụ Tự động hoá quy trình bằng AI

Khi nào tự động hoá bằng AI chưa phù hợp

Trong một số trường hợp, để nhân viên giữ toàn quyền kiểm soát mới là cách làm đúng. Doanh nghiệp hoạt động trong ngành có quy định chặt chẽ, xử lý thông tin nhạy cảm hoặc phải tuân thủ yêu cầu của khách hàng có thể cần thêm các biện pháp bảo vệ.

Mức độ tham gia của nhân viên cũng nên tuỳ thuộc vào loại quyết định được tự động hoá. Tự động tổng hợp thông tin để lập báo giá khác hoàn toàn với việc tự động quyết định gửi báo giá đó cho khách hàng.

Khoảng 65% doanh nghiệp chưa ứng dụng cho rằng niềm tin là lý do họ còn dè dặt, trong khi khoảng một nửa số doanh nghiệp đang dùng AI đã kiểm tra kết quả của AI trước khi gửi tới khách hàng. Hai con số này cho thấy thói quen kiểm tra kết quả chính là điều giúp doanh nghiệp yên tâm hơn khi dùng AI.

Cũng cần lưu ý một giới hạn của dữ liệu. SME AI Pulse khảo sát tối thiểu 400 chủ doanh nghiệp và người ra quyết định mỗi tháng, nhưng không theo dõi cùng một nhóm theo thời gian, vì vậy các biến động nhỏ về tỷ lệ phần trăm cần được diễn giải thận trọng.

Những vướng mắc thường gặp trong vận hành SME

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại

“AI không liên quan đến doanh nghiệp tôi” là phản hồi hợp lý khi AI được giới thiệu một cách chung chung, không gắn với công việc thực tế. Hãy xem xét quy trình làm việc trước khi kết luận AI không phù hợp.

Holdrix lo phần công nghệ. Khách hàng tập trung việc kinh doanh.

Cần thêm một góc nhìn để xác định khâu nào trong doanh nghiệp đáng tự động hoá trước? Đặt lịch tư vấn.